आईसीटी समाचार
आजकलको नयाँ एआई प्रविधिको सहयोगले अब यस्तो डिजिटल व्यक्ति बनाउनु सम्भव भइसकेको छ, जसले कुनै व्यक्तिको निधनपछि पनि त्यसैखाले कुरा गर्न सक्छ। यी डेथबोट्स भन्ने कम्प्युटर प्रोग्राम हुन् जसले वास्तविक व्यक्तिको जस्तो आवाज निकाल्न, त्यस्तै देखिन र त्यही शैलीमा सन्देशको जवाफ दिन सक्छ। यसलाई बनाउनका लागि त्यो व्यक्तिका पुराना फोटो, भिडियो र आवाज प्रयोग गरिन्छ।
धेरै परिवारले आफ्ना प्रियजनको सम्झनामा यस्ता डिजिटल रूप बनाउँछन्। अहिले त्यस्ता कम्पनीहरू पनि आएका छन् जहाँ तपाइँ जीवित अवस्थामा नै आफ्नो डिजिटल हमशक्ल तयार गराउन सक्नुहुन्छ, ताकि तपाइँको जानेपछि तपाइँका घरवाले तपाइँसँग जस्तै कुराकानी गर्न सकून्।
यो कसरी काम गर्छ?
पहिले त्यस्तो सेवा दिने कम्पनीमा अकाउन्ट खोल्नु पर्छ। त्यहाँ तपाइँका रोजाइ, नापसन्द र विचारसम्बन्धी धेरै प्रश्न सोधिन्छन्। त्यसपछि तपाइँले आफ्नो आवाजमा सम्झना र कथाहरु रेकर्ड गरी आफ्नो फोटो र भिडियो अपलोड गर्नुहुन्छ। यी सबै सामग्री प्रयोग गरेर एआई सफ्टवेयरले तपाइँको डिजिटल नक्कल तयार गर्छ। पछि, जब परिवारले कम्पनीलाई जानकारी गर्छ भने उनीहरूले त्यस डिजिटल रूपसँग वास्तविकजस्तो कुराकानी गर्न सक्छन्। यहाँ महत्वपूर्ण कुरा के हो भने, कसैको मर्जी वा अनुमति बिना होइन—तपाइँ आफैंले आफ्नो डाटा कम्पनीलाई दिनुहुन्छ र आफ्नो इच्छाअनुसार यो बनाउनुहुने हो।
यो प्रविधि बढ्दै गएपछि धेरै कानुनी प्रश्न उठेका छन्। कानुनले सामान्यतया आवाज वा व्यक्तित्वलाई जमिन वा घरझैं सम्पत्तिको रुपमा मान्दैन। आफैले रेकर्ड गरेको फोटो र आवाजमा तपाइँको अधिकार हुन्छ, तर एआईले स्वतः उत्पादन गरेको कुरामा कपीराइट पाउन कठिन हुन सक्छ किनकि त्यो सामग्री मानवले होइन मेसिनले बनाएको मानिन्छ। अर्को ठूलो चिन्ता यो हो कि यदि भविष्यमा कम्पनी बन्द भयो वा प्रविधि परिवर्तन भयो भने तपाइँको डिजिटल रूपको के होला? के त्यो सधैंका लागि हराउनेछ? यस्तो भए परिवारलाई फेरि उही दु:ख सहनुपर्ला भन्ने प्रश्न उठ्छ।
नैतिक जोखिम र चुनौतीहरू
डिजिटल हमशक्ल बनाउँदा मात्र कानुनी होइन, सामाजिक र मानसिक जोखिम पनि छन्। एआई पूर्ण रूपमा कम्प्युटर प्रोग्राममा चल्ने भएकाले समयसँगै त्यो यस्तो कुराहरु गर्न सक्छ जुन वास्तविक व्यक्तिको सोच वा स्वभावसँग मेल नखान सक्छ। घरपरिवारले वास्तविक सम्झनाबाट बाहिर निस्कनुको सट्टा त्यही एआईमा अत्यधिक निर्भर हुन सक्छन् र सामान्य जीवनमा फर्कन गाह्रो हुन सक्छ। थप गरी, यदि त्यो एआईले कुनै यस्तो कुरा भन्यो जसले परिवारलाई पीडा दिँदैछ वा विवाद पैदा गर्यो भने त्यसको जिम्मेवारी कसको हुनेछ भन्ने प्रश्न अझै स्पष्ट छैन।
