काठमाडौं । कार्यालयमा काम गर्दा, क्याफेमा साथीहरूसँग बस्दा वा घरमा खाना खाँदा हामी प्राय: स्मार्टफोन टेबलमा राख्छौँ । केहीले फोनको स्क्रिन माथितर्फ पारेर राख्छन् भने केहीको बानी स्क्रिन तल अर्थात् ‘फेस डाउन’ गरेर राख्ने हुन्छ ।

फोनलाई स्क्रिन माथि राख्दा WhatsApp, सामाजिक सञ्जाल वा अन्य एपका नोटिफिकेसन बारम्बार स्क्रिनमा देखिन सक्छन् । स्क्रिनमा आउने प्रकाश र पप-अप नोटिफिकेसनले काम वा अध्ययनका क्रममा ध्यान भंग गर्न सक्छ ।

त्यति मात्र होइन, वरिपरि रहेका मानिसले स्क्रिनमा देखिएको निजी सन्देश वा नोटिफिकेसन समेत देख्न सक्छन् । यसका कारण कतिपय अवस्थामा फोनलाई स्क्रिन तल पारेर राख्नु गोपनीयता कायम राख्ने र अनावश्यक ध्यान भंग कम गर्ने सहज उपाय बन्न सक्छ ।

स्क्रिन तल राख्दा गोपनीयता कायम गर्न सहयोग
फोनको स्क्रिन माथि हुँदा बैंकिङ कारोबारसम्बन्धी OTP, व्यक्तिगत सन्देश, कल गर्ने व्यक्तिको नाम वा सामाजिक सञ्जालका नोटिफिकेसन स्क्रिनमै देखिन सक्छन् । सार्वजनिक स्थान, कार्यालय वा बैठकमा यस्तो जानकारी अरूको नजरमा पर्न सक्ने जोखिम हुन्छ ।

फोनलाई स्क्रिन तल पारेर राख्दा सामान्य अवस्थामा यस्ता नोटिफिकेसन प्रत्यक्ष रूपमा देखिँदैनन् । यसले व्यक्तिगत जानकारी अरूको नजरबाट जोगाउन केही हदसम्म सहयोग गर्न सक्छ ।

क्यामेरा लेन्समा दाग लाग्नबाट कसरी जोगाउने ?
अहिलेका धेरै प्रिमियम स्मार्टफोनमा क्यामेरा मोड्युल फोनको पछाडिबाट केही बाहिर निस्किएको हुन्छ । फोनलाई टेबलमा राख्दा यही क्यामेरा मोड्युल सतहसँग सम्पर्कमा आउन सक्छ ।

विशेष गरी फोनलाई टेबलमा राखेर पटक–पटक घिसार्दा वा खस्रो सतहमा चलाउँदा क्यामेरा लेन्सको बाहिरी भागमा दाग लाग्न सक्ने सम्भावना हुन्छ । यस्तो क्षतिले क्यामेराबाट खिचिएका तस्बिरको गुणस्तरमा असर पार्न सक्छ ।

तर फोनलाई स्क्रिन तल राख्दैमा क्यामेरा पूर्ण रूपमा सुरक्षित हुन्छ भन्ने होइन । टेबलको सतहमा धुलो, बालुवा वा अन्य कण भएमा पछाडिको भागमा पनि असर पर्न सक्छ । त्यसैले फोन राख्ने सतह सफा राख्नु र आवश्यक परे गुणस्तरीय कभर प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ ।

स्क्रिन तल राख्दा नोटिफिकेसन कम देखिन्छ ?
कतिपय स्मार्टफोनमा फोनलाई फेस डाउन राख्दा नोटिफिकेसन आएपनि स्क्रिन नबल्ने वा निश्चित अवस्थामा नोटिफिकेसन लाइट/स्क्रिन सक्रियता सीमित गर्ने सुविधा हुन्छ । यस्तो फोनको मोडल, अपरेटिङ सिस्टम र प्रयोगकर्ताले गरेका सेटिङअनुसार फरक हुन सक्छ ।

त्यसैले फोनलाई स्क्रिन तल राख्दैमा सबै स्मार्टफोनमा ब्याट्रीको ठूलो बचत हुन्छ भन्ने निश्चित हुँदैन । तर अनावश्यक रूपमा स्क्रिन बारम्बार सक्रिय हुन नदिँदा केही अवस्थामा ब्याट्री खपत कम गर्न भने सहयोग पुग्न सक्छ ।

स्क्रिन तल राख्दा डिस्प्ले कसरी सुरक्षित राख्ने ?
फोनलाई स्क्रिन तल पारेर राख्ने हो भने डिस्प्लेमा गुणस्तरीय स्क्रिन प्रोटेक्टर वा टेम्पर्ड ग्लास प्रयोग गर्नु उपयोगी हुन्छ । साथै, स्क्रिनको किनाराभन्दा केही माथि उठेको बम्पर भएको फोन कभर प्रयोग गर्दा फोनको डिस्प्ले सिधै टेबलको सतहमा छोइने सम्भावना कम हुन्छ । तर स्क्रिन प्रोटेक्टर र कभर भएपनि फोनलाई खस्रो, फोहोर वा बालुवा भएको सतहमा राख्नबाट जोगिनुपर्छ ।

त्यसो भए फोन कसरी राख्ने ?
फोनलाई स्क्रिन माथि वा तल राख्ने भन्ने कुरा परिस्थितिमा निर्भर गर्छ । गोपनीयता र ध्यान भंग कम गर्नुपर्ने अवस्थामा स्क्रिन तल राख्नु उपयोगी हुन सक्छ । अर्कोतर्फ, स्क्रिनमा दाग लाग्ने जोखिम भएको अवस्थामा सतह र फोनको सुरक्षा हेर्नुपर्छ ।

सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा फोनको मोडलमा उपलब्ध गोपनीयता, नोटिफिकेसन र स्क्रिनसम्बन्धी सेटिङ बुझेर प्रयोग गर्नु हो । साथै, फोनलाई खस्रो वा फोहोर सतहमा नराख्ने र राम्रो कभर प्रयोग गर्ने हो भने स्क्रिन तथा क्यामेरा दुवैलाई सम्भावित क्षतिबाट जोगाउन सकिन्छ ।